Kaza sonrası araç değer kaybı nasıl alınır? Yeni kurallar ve başvuru adımları

Değer kaybı, kazadan sonra onarılan aracınızın ikinci el piyasa değerinde oluşan düşüştür ve kusurlu aracın trafik sigortasından, kusur oranına göre talep edilir. 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren değişiklikle araç hasarı başvurusu değer kaybı talebini de kapsıyor; tutarı eksper, kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el değer farkına bakarak belirliyor.

Araç değer kaybı nedir?

Değer kaybı, hasarı tamamen onarılmış olsa bile kaza geçirmiş bir aracın, aynı özelliklerdeki hasarsız bir araca göre daha düşük fiyata alıcı bulmasıyla oluşan farktır. Trafik sigortası genel şartları değer kaybını zarar gören araçtaki doğrudan maddi zararın bir parçası sayar ve maddi zararlar teminatından karşılar.

Aracın hasar geçmişi sigorta kayıtlarında tutulduğu ve ikinci el alıcılar tarafından sorgulanabildiği için, özellikle parça değişimi ve boya gerektiren hasarlar satış fiyatını etkiler. Değer kaybı onarım bedelinden ayrı bir kalemdir; onarım masrafının yanında ayrıca hesaplanır.

Değer kaybını kim, kimden talep edebilir?

Değer kaybını, kazada aracı zarar gören araç sahibi talep eder. Talep, kazada kusurlu olan aracın zorunlu trafik sigortasına yöneltilir ve karşı tarafın kusur oranı kadar ödenir. Tamamen kusursuzsanız değer kaybının tamamını, kısmen kusurluysanız karşı tarafın kusuruna düşen kısmını alırsınız; tamamen kusurluysanız talep hakkınız olmaz.

• Kasko değer kaybını genellikle ödemez: Aracınızı kaskonuzla onarttıysanız da değer kaybını karşı tarafın trafik sigortasından istersiniz; bu durumda o sigorta şirketine ayrıca başvurmanız gerekebilir.
• Limit aşılırsa: Trafik sigortasının maddi zarar limitini aşan kısım için karşı tarafın İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) teminatına ya da doğrudan kendisine başvurulabilir.
• Tam veya ağır hasar: Eksper aracın tam ya da ağır hasarlı olduğunu tespit ederse rapor değer kaybı içermeyen şablonla düzenlenir; tazminat aracın kaza öncesi piyasa değeri esas alınarak belirlenir.

1 Temmuz 2026’dan itibaren ne değişti?

12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan genel şart değişikliği 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi. Buna göre araç hasarı için trafik sigortasına başvuran hak sahibi değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılıyor; ayrı bir değer kaybı başvurusu gerekmiyor. Hasar için atanan eksper, değer kaybı tutarını da raporunda belirtiyor.

• Hesaplama yöntemi: Genel şartların ekindeki eski değer kaybı hesaplama esasları (Ek-1) yürürlükten kaldırıldı. Eksper artık aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gören kısımları, geçmiş hasarları ve kaza öncesi ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki farkı dikkate alıyor.
• Bildirim: Sigorta şirketi değer kaybı tutarını, nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı günü izleyen iş günü içinde yazılı olarak ya da kısa mesaj, e-posta, e-Devlet gibi kalıcı veri saklayıcıları aracılığıyla size bildiriyor.
• Parça: Onarımı mümkün olmayan orijinal parça kural olarak orijinal parçayla değiştiriliyor; hak sahibinin onayı ya da teknik imkânsızlık varsa eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça kullanılabiliyor ve bunu ispat yükü sigorta şirketinde.
• Rapor şablonu: SEDDK’nın 2026/11 sayılı Genelgesi, eksperlerin değer kaybını piyasa araştırmasıyla hesapladığı standart bir rapor şablonu getirdi.

Kaza bu tarihten önce olduysa hangi kuralların uygulanacağını sigorta şirketinize ya da acentenize sorun.

Değer kaybını hangi etkenler belirler?

Değer kaybı sabit bir formülle değil, eksperin piyasa araştırmasıyla belirlenir. SEDDK’nın rapor şablonuna göre eksper yetkili bayiler, galeriler ve internet ilanları üzerinden emsal araçların fiyatlarını araştırır; aracın özelliklerini, yıpranmasını, hasarın ağırlığını ve kullanılan parçaları değerlendirerek kaza öncesi ve onarım sonrası değer farkını bulur.

Hangi durumlarda değer kaybı çıkmayabilir?

Yeni genel şartlarda yaş ya da kilometre gibi sabit bir sınır yer almıyor; değer kaybı oluşup oluşmadığına eksper, rapor şablonundaki kriterlere göre karar veriyor. Yine de bazı durumlarda değer kaybı hiç çıkmayabilir ya da beklediğinizden düşük kalabilir. Eksper bu kararın gerekçesini raporunda açıklamak zorundadır.

• Aynı parçada eski hasar: Hasar gören parça daha önce de hasar görmüş ya da değişmişse.
• Yaşlı veya yüksek kilometreli araç: Kaza kaydının piyasa fiyatına etkisi sınırlı kalıyorsa.
• Hafif ve yüzeysel hasar: İkinci el değeri etkilemeyecek küçük onarımlarda.
• Tamamen kusurlu olduğunuz kaza: Kendi kusurunuza denk gelen tazminat istenemez.
• Tam veya ağır hasar: Değer kaybı ayrıca hesaplanmaz.

Eksperin değerlendirmesine katılmıyorsanız gerekçeli itiraz edebilir, kendi piyasa araştırmanızı (benzer araç ilanları, galeri teklifleri) sunabilirsiniz. Ayrıntılar için eksper raporuna itiraz rehberimize bakın.

Değer kaybı başvurusu nasıl yapılır, hangi belgeler gerekir?

Kusurlu aracın trafik sigortası şirketine yazılı başvuru yaparsınız; araç hasarı başvurusu değer kaybını da kapsar. Genel şartların Ek-6’sına göre kaza tespit tutanağı, ruhsat, araç ve kaza yeri fotoğrafları, banka hesap bilgisi, yapıldıysa eksper raporu ve varsa doğrulanmış cep telefonu numarası istenir.

1. Kusur ve poliçe bilgisi: Tutanaktan karşı aracın plakasını ve sigorta şirketini öğrenin. Tutanağı nasıl dolduracağınızı kaza tespit tutanağı rehberimizde anlattık.
2. Başvuru: Sigorta şirketinin merkezine, şubesine ya da acentesine yazılı veya elektronik başvuru yapın; başvuru tarihini belgeleyin.
3. Belgeler: Tutanak ya da tutanağın resmi tasdikli sureti, varsa ifade ve görgü tutanakları, ruhsat, fotoğraflar, IBAN ve varsa eksper raporu.
4. Eksper incelemesi: Eksper hasarı ve değer kaybını aynı raporda belirler.
5. Bildirim ve ödeme: Değer kaybı tutarı size bildirilir ve hasar bedeliyle birlikte ödenir.

Ödeme süresi, itiraz ve zamanaşımı

Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigorta şirketi, genel şartlarda sayılan belgeler kendisine iletildikten sonra sekiz iş günü içinde limit dahilindeki tazminatı ödemek zorundadır. Başvurunuza 15 gün içinde yazılı cevap verilmez ya da cevap talebinizi karşılamazsa dava açabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilirsiniz.

Trafik sigortası zorunlu sigorta olduğundan, şirket tahkim sistemine üye olmasa da tahkime gidebilirsiniz; süreci sigorta hasarı ödemiyorsa tahkim yazımızda anlattık. Kanuna göre trafik kazasından doğan maddi tazminat talepleri, zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz tarihten itibaren iki yıl ve her halde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

TPC Sigorta olarak nasıl yardımcı oluyoruz?

Poliçeniz bizde olmasa da başvurunuzun eksiksiz olup olmadığını, size bildirilen değer kaybı tutarını ve sürelerin nasıl işlediğini birlikte kontrol edebiliriz. Bir eksiklik görürsek itiraz ya da tahkim için hangi belgeleri hazırlamanız gerektiğini söyleriz. Kaza sonrası adımların özeti Hasar Desteği sayfamızda; teminatların ayrıntısı ise trafik sigortası rehberimizde.

Hayati tehlike varsa önce 112’yi arayın. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Teminatlar, muafiyetler, limitler, süreler ve başvuru yolları sigorta şirketine, poliçe özel şartlarına ve güncel mevzuata göre değişebilir. Size özel durum için poliçe genel şartlarını inceleyin ya da bize danışın.