Üçüncü şahıs sorumluluk sigortası, faaliyetiniz, iş yeriniz ya da mülkünüz nedeniyle başka kişilerin yaralanması, hayatını kaybetmesi veya eşyalarının zarar görmesi halinde size yöneltilen tazminat taleplerini poliçe limitleri dahilinde karşılayan bir sorumluluk sigortasıdır. Sektörde 3. şahıs mali mesuliyet sigortası ya da kısaca 3. şahıs sigortası olarak da bilinir.
Üçüncü şahıs sorumluluk sigortası nedir?
Üçüncü şahıs sorumluluk sigortası, poliçede tanımlanan sıfatınız ve faaliyetiniz nedeniyle başkalarına verdiğiniz bedeni ve maddi zararlardan doğan hukuki sorumluluğunuzu karşılar. Sigorta şirketi yalnızca haklı taleplerde tazminat ödemekle kalmaz; yersiz ve aşırı taleplere karşı da sizi savunur. Kısacası, başkalarına verdiğiniz zararın faturasını sizin yerinize sigorta şirketi üstlenir.
“Üçüncü şahıs”, sigortalı ve sigorta şirketi dışındaki kişileri ifade eder: müşteriniz, ziyaretçiniz, yoldan geçen biri, komşunuz ya da komşu iş yeri. Mağazanızda ıslak zeminde kayıp düşen bir müşterinin tedavi giderleri ve kazanç kaybı, tadilat sırasında alt kattaki daireye sızan suyun verdiği hasar ya da cepheden düşen bir parçanın park halindeki araca verdiği zarar bu sigortanın konusudur.
Sigortalı bir şirket olduğunda, şirket yöneticilerinin görevlerini yaparken üçüncü kişilere verdiği zararlardan doğan sorumluluk da kapsama girer. Poliçe genellikle bir yıllık düzenlenir ve belirli bir adres veya faaliyet için geçerlidir.
3. şahıs sigortası kimler için gerekli?
Başkalarıyla temas eden her faaliyet bir sorumluluk riski taşır. Müşteri kabul eden iş yerleri, site ve apartman yönetimleri, inşaat ve tadilat yapanlar, etkinlik düzenleyenler, otopark ve vale hizmeti verenler, spor salonları, oteller ve restoranlar bu sigortadan en çok yararlanan gruplardır. Kiracılar ve bireyler de bu güvenceye ihtiyaç duyabilir.
- Mağaza, ofis ve diğer iş yerleri: Müşterinin kayıp düşmesi, raf veya tabelanın devrilmesi gibi olaylar.
- Site ve apartman yönetimleri: Ortak alanlardaki kazalar, çatıdan ya da cepheden düşen parçalar, asansör kazaları. Binanın ve ortak alanların kendisi için ortak alan sigortası ayrıca değerlendirilmelidir.
- İnşaat ve tadilat işleri: Komşu yapılara verilen hasar, düşen malzemenin yayalara veya araçlara verdiği zarar.
- Etkinlik ve organizasyonlar: Konser, fuar, düğün ve festival gibi kalabalık ortamlarda katılımcıların zarar görmesi.
- Otopark ve vale hizmetleri: Emanet alınan araçlara gelen zararlar; bu risk genellikle ek teminatla kapsama alınır.
- Spor salonları: Ekipman arızası veya zemin kaynaklı yaralanmalar.
- Otel, restoran ve kafeler: Misafirlerin yaralanması ve misafir eşyalarına gelen zararlar.
- Kiracılar: Kiralanan yerden kaynaklanan su sızıntısı veya yangının komşulara verdiği zararlar; bu riskler çoğu poliçede ek teminatla eklenir.
- Bireyler: Bazı şirketler günlük hayatta başkalarına verilen zararlar için aile sorumluluk veya evcil hayvan sorumluluk teminatı sunar; kapsam poliçeye göre değişir.
Üçüncü şahıs sorumluluk sigortası neleri kapsar?
Poliçe, üçüncü kişilerin ölümü, yaralanması veya sağlığının bozulmasından doğan bedeni zararları ve onlara ait mallardaki maddi zararları, hukuki sorumluluğunuz oranında karşılar. Tazminatın yanında, dava açılırsa sigorta şirketi savunmanızı üstlenir ve yargılama giderlerini poliçe limiti içinde öder. Bedeni ve maddi zararlar için ayrı limitler belirlenir.
Teminat yapısı ve limitler
Limitler poliçede ayrı ayrı yazılır ve tazminat bu tutarlarla sınırlıdır. Rakamları siz seçersiniz; faaliyetinizin büyüklüğüne ve bir olayda kaç kişinin etkilenebileceğine göre belirlenmelidir.
| Teminat | Neyi sınırlar? |
|---|---|
| Kişi başı bedeni zarar | Bir olayda tek bir kişinin yaralanması veya ölümü için ödenecek en yüksek tutar. |
| Kaza başı bedeni zarar | Bir olayda birden fazla kişi zarar gördüğünde ödenecek toplam tutar. |
| Kaza başı maddi zarar | Bir olayda üçüncü kişilerin eşya, araç veya binalarına gelen hasar için ödenecek tutar. |
| Yıllık toplam limit | Poliçe yılı içindeki tüm olaylar için ödenecek toplam tutar. |
| Muafiyet | Varsa, her hasarda sizin üstlendiğiniz tutar veya oran. |
Ek teminatla genişletilebilen riskler
- Asansör: Binadaki asansör ve yük asansörlerinin üçüncü kişilere verdiği zararlar.
- Emanet eşya ve araçlar: Otel işletmecilerinin misafir eşyası, otopark işletmecilerinin emanet aldığı araçlar için sorumluluğu.
- Yangın, su, infilak ve doğal afet kaynaklı sorumluluk: Örneğin iş yerinizde çıkan yangının ya da su sızıntısının komşulara verdiği zararlar.
Üçüncü şahıs sorumluluk sigortası neleri kapsamaz?
Kasten verilen zararlar, sözleşmeyle üstlenilen ve kanuni sorumluluğu aşan talepler, çalışanlarınızın ve aile bireylerinizin talepleri, motorlu araç kaynaklı zararlar ve size emanet edilen ya da üzerinde çalıştığınız mallardaki hasarlar genellikle kapsam dışıdır. Savaş, terör ve zamanla gelişen hasarlar da teminat dışında kalır.
- Kasıt: Bilerek ve isteyerek verilen zararlar.
- Çalışanlarınızın talepleri: Size hizmet sözleşmesiyle bağlı kişiler bu poliçede üçüncü şahıs sayılmaz.
- Aile bireyleri: Eşiniz, çocuklarınız, anne-babanız ve sizinle birlikte yaşayan yakınlarınızın talepleri.
- Motorlu araçlar: Araçların başkalarına verdiği zararlar trafik sigortası ve ihtiyari mali mesuliyet (İMM) teminatının konusudur.
- Emanet ve üzerinde çalışılan mallar: Kiraladığınız, tamir veya muhafaza için elinizde bulunan üçüncü kişi malları; ek teminat yoksa kapsam dışıdır.
- Kusurlu iş ve ürünler: Ürettiğiniz, işlediğiniz veya teslim ettiğiniz şeylerdeki kusurdan doğan zararlar; ürünlerin başkalarına verdiği zararlar için genellikle ürün sorumluluk sigortası gerekir.
- Diğer istisnalar: Yarış ve müsabakalar, savaş ve terör, çürüme veya zamanla nem alma gibi tedrici hasarlar.
Çalışanlarınız bu poliçede yok: İş kazasında çalışanınızın ya da SGK’nın size yönelteceği talepler üçüncü şahıs poliçesinden karşılanmaz. Bunun için ayrı bir işveren sorumluluk poliçesi gerekir; pek çok işletme iki poliçeyi birlikte yaptırır.
Üçüncü şahıs sigortası ile diğer sorumluluk sigortalarının farkı
Sorumluluk sigortaları, kimin zarar gördüğüne ve zararın kaynağına göre ayrılır. Üçüncü şahıs sigortası faaliyet ve mekândan doğan genel sorumluluğu, işveren sorumluluk sigortası çalışanlara karşı sorumluluğu, ürün sorumluluk sigortası ürünlerin kusurunu, mesleki sorumluluk sigortası ise mesleki hata ve ihmalleri karşılar. Doğru poliçe, faaliyetinizde hangi riskin baskın olduğuna bağlıdır.
İşveren mali sorumluluk sigortası ile farkı
| Üçüncü şahıs sorumluluk | İşveren mali sorumluluk (İMS) | |
|---|---|---|
| Zarar gören kim? | Çalışanınız olmayan kişiler: müşteri, ziyaretçi, komşu, yaya | Size hizmet sözleşmesiyle bağlı çalışanlarınız |
| Tipik olay | Müşterinin iş yerinde düşmesi, tadilatta komşu daireye hasar | İş kazasında çalışanın yaralanması veya vefatı |
| Karşılanan talepler | Üçüncü kişilerin bedeni ve maddi zararları | Çalışanın tazminat talepleri ve SGK’nın rücu talepleri |
| Ek teminat örnekleri | Asansör, emanet araç, yangın ve su kaynaklı sorumluluk | Meslek hastalığı, manevi tazminat |
Çalışanlarınıza karşı sorumluluğun ayrıntıları için işveren mali sorumluluk sigortası rehberimize bakabilirsiniz.
Ürün sorumluluk sigortası
Ürettiğiniz, ithal ettiğiniz veya sattığınız bir ürünün kusuru nedeniyle tüketicilerin ya da başkalarının zarar görmesi, üçüncü şahıs poliçelerinde genellikle kapsam dışıdır. Örneğin üretim hatalı bir elektrikli cihazın yangına yol açması ürün sorumluluk sigortasının konusudur; üretici, ithalatçı ve dağıtıcılar için ayrı poliçe gerekir.
Mesleki sorumluluk sigortası
Doktor, mimar, mühendis, avukat veya mali müşavir gibi meslek sahiplerinin mesleki hata, ihmal ya da yanlış tavsiyeleri nedeniyle müşterilerine verdiği zararlar mesleki sorumluluk sigortasıyla karşılanır. Bu zararlar çoğu zaman finansal niteliktedir ve üçüncü şahıs poliçesinin kapsamına girmez.
3. şahıs sorumluluk sigortası zorunlu mu?
Genel üçüncü şahıs sorumluluk sigortası çoğu faaliyet için yasal bir zorunluluk değildir. Ancak bazı faaliyetlerde sorumluluk sigortası kanunla zorunlu tutulmuştur ve yaptırılmaması yaptırımlara yol açar. Ayrıca alışveriş merkezi kira sözleşmeleri, ihale şartnameleri, etkinlik izinleri veya yönetim kararları gibi belgelerde poliçe şart koşulabilir.
Zorunlu sorumluluk sigortalarına bazı örnekler:
- Zorunlu trafik sigortası: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre motorlu araç işletenleri için.
- Özel güvenlik mali sorumluluk sigortası: 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre özel güvenlik görevlisi istihdam eden özel hukuk tüzel kişileri ve özel güvenlik şirketleri için.
- Tehlikeli maddeler ve tehlikeli atık zorunlu mali sorumluluk sigortası: Yanıcı, patlayıcı ve aşındırıcı maddeleri üreten, depolayan, taşıyan, satan veya kullananlar ile tehlikeli atıkla ilgili faaliyet yürütenler için.
Zorunlu olsun olmasın, tek bir ciddi yaralanma davası bile küçük bir işletmenin yıllık kârını aşabilecek tutarlara ulaşabilir. Sigortanın asıl değeri, bu belirsizliği önceden bilinen bir prime dönüştürmesidir.
Üçüncü şahıs sorumluluk sigortası fiyatı neye göre belirlenir?
Prim; faaliyetinizin türü ve risk düzeyine, iş yerinin büyüklüğü ve ziyaretçi yoğunluğuna, seçtiğiniz kişi başı ve kaza başı limitlere, ek teminatlara, muafiyet tercihine ve hasar geçmişinize göre belirlenir. Aynı limitle yaptırılan iki poliçenin fiyatı, faaliyet farkı nedeniyle belirgin biçimde değişebilir.
- Faaliyet türü: Bir ofis ile spor salonu veya inşaat şantiyesinin riski aynı değildir.
- Alan ve ziyaretçi sayısı: Metrekare, günlük ziyaretçi veya etkinlikteki katılımcı sayısı.
- Limitler ve muafiyet: Yüksek limit primi artırır; muafiyet kabul etmek primi düşürebilir.
- Ek teminatlar: Asansör, emanet araç, yangın ve su kaynaklı sorumluluk gibi eklemeler.
- Hasar geçmişi ve önlemler: Geçmiş talepler, bakım kayıtları, kaymaz zemin ve uyarı levhaları gibi önlemler.
Hasar anında ne yapmalısınız?
Üçüncü bir kişi zarar gördüğünde önce yaralıya yardım edin ve olayı belgeleyin. Ardından sigorta şirketinize gecikmeden yazılı bildirim yapın ve size gelen her türlü talep, ihtarname veya dava evrakını iletin. Sigorta şirketinin onayı olmadan sorumluluğu kabul etmeyin ve ödeme yapmayın.
- Yardım ve güvenlik: Yaralı varsa 112’yi arayın, tehlikeli alanı kapatın.
- Belgeleyin: Olay yerini fotoğraflayın, kamera kayıtlarını saklayın, tanıkların iletişim bilgilerini alın, gerekiyorsa tutanak tutun.
- Bildirin: Genel şartlar, olayı öğrendikten sonra kısa bir süre içinde yazılı bildirim yapılmasını öngörür; beklemeyin.
- Evrakı iletin: Zarar görenden gelen mektup, ihtarname ve dava dilekçelerini hemen sigorta şirketine ulaştırın.
- Taahhütte bulunmayın: Sigorta şirketinin açık izni olmadan talebi kabul etmeniz veya ödeme yapmanız tazminat hakkınızı zayıflatabilir. Dava açılırsa savunmayı genellikle sigorta şirketi üstlenir.
Bu süreçte Hasar Desteği sayfamızdaki adımları izleyebilir, 7/24 destek hattımızı arayabilirsiniz.
Üçüncü şahıs sorumluluk sigortası nasıl yaptırılır?
Üçüncü şahıs sorumluluk sigortası, faaliyetinizi ve riskin bulunduğu yeri tanımlayan birkaç temel bilgiyle teklif alınarak yaptırılır. Sigorta şirketi bu bilgilerle riski değerlendirir ve seçtiğiniz limit ile ek teminatlara göre prim hesaplayıp teklifini sunar. Teklif hazırlamak için genellikle şu bilgiler gerekir:
- Sigortalının adı veya unvanı, T.C. kimlik ya da vergi numarası
- Faaliyet konusu ve riskin bulunduğu adres
- Alan büyüklüğü, çalışan ve ziyaretçi sayısı gibi riski tanımlayan bilgiler
- İstenen limitler ve ek teminatlar (asansör, emanet araç vb.)
- Varsa son yıllardaki hasar bilgileri
Üçüncü şahıs teminatını tek başına ya da iş yeri sigortası paketine ek olarak yaptırabilirsiniz. Farklı şirketlerin tekliflerini kapsam ve istisnalarıyla birlikte karşılaştırıp size uygun olanı birlikte seçeriz.
Sıkça sorulan sorular
Üçüncü şahıs sorumluluk sigortası zorunlu mu?
Çoğu faaliyet için yasal zorunluluk yoktur. Ancak özel güvenlik ve tehlikeli maddeler gibi bazı alanlarda sorumluluk sigortası kanunen zorunludur; kira sözleşmeleri, ihaleler ve etkinlik izinlerinde de poliçe istenebilir.
Müşterim iş yerimde düşüp yaralanırsa sigorta öder mi?
Hukuki sorumluluğunuz varsa üçüncü şahıs sorumluluk sigortası tedavi giderleri ve kazanç kaybı gibi tazminatları poliçedeki kişi başı ve kaza başı limitlere kadar karşılar.
3. şahıs sigortası ile işveren sorumluluk sigortası arasındaki fark nedir?
Üçüncü şahıs sigortası müşteri, ziyaretçi ve komşu gibi çalışanınız olmayan kişilere verilen zararları; işveren sorumluluk sigortası ise iş kazasında kendi çalışanlarınızın ve SGK’nın taleplerini karşılar.
Site yönetimleri 3. şahıs sigortası yaptırmalı mı?
Ortak alanlardaki kazalar, cepheden düşen parçalar veya asansör kazaları için yönetim sorumlu tutulabilir. Bu nedenle önerilir; asansör riskinin genellikle ek teminatla eklendiğini unutmayın.
Üçüncü şahıs sigortası kendi malıma gelen hasarı öder mi?
Hayır. Yalnızca başkalarına verdiğiniz zararları karşılar. Kendi binanız, eşyanız ve emtianız için iş yeri veya konut sigortası gerekir.
Otopark ve valede araçlara gelen hasar kapsamda mı?
Emanet alınan araçlar standart kapsamda genellikle yer almaz. Otopark ve vale hizmeti verenlerin bu riski ek teminatla poliçeye ekletmesi gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Teminatlar, muafiyetler, limitler, süreler ve başvuru yolları sigorta şirketine, poliçe özel şartlarına ve güncel mevzuata göre değişebilir. Size özel durum için poliçe genel şartlarını inceleyin ya da bize danışın.